KHỞI NGHĨA BA TƠ – BẢN HÙNG CA CÁCH MẠNG BẤT DIỆT

Cách đây hơn 81 năm, khi tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động, đặc biệt là sự kiện phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp vào ngày 9/3/1945, phong trào cách mạng ở Quảng Ngãi đứng trước thời cơ lịch sử quan trọng. Nắm bắt thời cơ đó, đêm 10/3/1945, Tỉnh ủy lâm thời Quảng Ngãi dưới sự chủ trì của đồng chí Trương Quang Giao, Bí thư Tỉnh ủy, đã tổ chức hội nghị quan trọng để phân tích tình hình và quyết định những nhiệm vụ cấp bách của phong trào cách mạng.

Hội nghị nhận định rõ: tình thế cách mạng ở nhiều nơi trong tỉnh đã chín muồi, không thể bỏ lỡ thời cơ. Trước mắt phải nhanh chóng tổ chức lực lượng tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền tại Ba Tơ, từ đó lan rộng ra toàn tỉnh, kết hợp với việc xây dựng căn cứ chống Nhật, phát động phong trào đấu tranh cách mạng mạnh mẽ trong quần chúng nhân dân.

Hội nghị quyết định thành lập Ban lãnh đạo khởi nghĩa Ba Tơ gồm các đồng chí Trương Quang Giao, Phạm Kiệt, Trần Lương, Trần Quý Hai và Nguyễn Đôn, do đồng chí Trương Quang Giao làm Trưởng ban.

Trưa ngày 11/3/1945, tại Suối Loa, Ban lãnh đạo khởi nghĩa họp và thống nhất quyết tâm phát động khởi nghĩa giành chính quyền tại Ba Tơ. Ngay sau đó, các lực lượng được phân công nhanh chóng tập hợp lực lượng và tổ chức quần chúng nổi dậy.

Quần chúng nhân dân từ các địa phương như Trường An, Suối Loa, Nước Lá, Nước Gia… đồng loạt nổi dậy làm chủ xóm làng và kéo về châu lỵ Ba Tơ tham gia khởi nghĩa. Chiều cùng ngày, từ khắp các ngả đường, đồng bào Kinh – Thượng tay cầm giáo mác, dao rựa, cờ đỏ sao vàng và biểu ngữ cách mạng, nô nức kéo về sân vận động Ba Tơ dự cuộc mít tinh lớn, thể hiện khí thế sục sôi của quần chúng nhân dân ủng hộ cách mạng.

Sau cuộc mít tinh, đội du kích gồm 17 chiến sĩ, cùng với sự hỗ trợ mạnh mẽ của quần chúng nhân dân, nhanh chóng tiến hành chiếm Đồn Khố xanh và Nha Kiểm lý, buộc Tri châu Ba Tơ Bùi Danh Ngũ phải giao nộp toàn bộ vũ khí, giấy tờ và con dấu cho lực lượng khởi nghĩa. Chính quyền địch ở châu lỵ Ba Tơ nhanh chóng bị tan rã.

Thừa thắng xông lên, lực lượng khởi nghĩa tiếp tục tiến công đồn Ba Tơ. Tiếng hô xung phong, tiếng súng, tiếng mõ, tiếng tù và và tiếng cổ vũ của quần chúng vang dội núi rừng, tạo nên khí thế cách mạng sôi sục. Trước sức mạnh của nhân dân, toàn bộ binh lính và chỉ huy đồn Ba Tơ buộc phải buông súng đầu hàng. Cuộc Khởi nghĩa Ba Tơ giành thắng lợi hoàn toàn.

Sáng ngày 12/3/1945, Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và Đội du kích Ba Tơ chính thức ra mắt nhân dân. Ban lãnh đạo khởi nghĩa thành lập Đội du kích Ba Tơ gồm 28 đội viên, làm lễ tuyên thệ tại bãi Hang Én với lời thề thiêng liêng: “Hy sinh vì Tổ quốc”.

Sự ra đời của Đội du kích Ba Tơ đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử đấu tranh cách mạng của Quảng Ngãi và khu vực Nam Trung Bộ, trở thành lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên của địa phương. Sau đó, lực lượng này nhanh chóng phát triển, mở rộng hoạt động về vùng đồng bằng, xây dựng căn cứ Vĩnh Sơn và Núi Lớn, đồng thời hình thành các đội vũ trang Phan Đình Phùng và Hoàng Hoa Thám, tiếp tục đẩy mạnh phong trào đấu tranh cách mạng.

Chiến thắng của Khởi nghĩa Ba Tơ đã đi vào lịch sử dân tộc như một bản anh hùng ca bất diệt, là minh chứng sinh động cho việc vận dụng sáng tạo và đúng đắn đường lối cách mạng của Đảng trong thời kỳ tiền khởi nghĩa. Từ thắng lợi này, Quảng Ngãi trở thành một trong những địa phương giành chính quyền sớm nhất trong cả nước, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngày nay, thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính của Đảng và Nhà nước, xã Ba Tô được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập 03 xã: Ba Nam, Ba Lế và Ba Tô. Sự kiện này không chỉ mở ra một không gian phát triển mới mà còn tạo điều kiện thuận lợi để phát huy hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương, xây dựng một xã Ba Tô ngày càng phát triển toàn diện.

Một góc quê hương Ba Tô ngày hôm nay

Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của quê hương Khởi nghĩa Ba Tơ anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Ba Tô hôm nay càng ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trước lịch sử. Với tinh thần đoàn kết, đổi mới và khát vọng vươn lên, toàn Đảng bộ và Nhân dân quyết tâm chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh; đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, giữ vững quốc phòng – an ninh.

Phát huy hào khí Ba Tơ bất diệt, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Ba Tô hôm nay tiếp tục nỗ lực phấn đấu, ra sức thi đua lao động, sản xuất, học tập và công tác, góp phần xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân; khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển và tinh thần cống hiến của các thế hệ.

Đảng uỷ, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam xã Ba Tô tổ chức Lễ tiễn thanh niên lên đường nhập ngũ năm 2026

Lễ giao nhận quân năm 2026 tại Quảng trưởng Ba Tơ

Tin tưởng rằng, với truyền thống cách mạng kiên cường, với ý chí và quyết tâm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, xã Ba Tô sẽ tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, viết tiếp những trang sử vẻ vang của quê hương anh hùng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của tỉnh Quảng Ngãi và của đất nước trong thời kỳ mới.